• ۱۴ بازدید
  • تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۴/۲۹
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
نگاهی به دوره‌های جشنواره فیلم شهر

تصویر کدام شهر؟

اولین دوره جشنواره فیلم شهر در سال 1389 برگزار شد و حالا هفتمین دوره‌اش را برگزار می‌کند در حالی که اگر سالانه و به‌طور منظم پیش می‌رفت، حالا در نهمین دوره‌اش بود. گویا قرار شده از این به بعد جشنواره شهر را به‌صورت دوسالانه برگزار کنند.

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، ایران رکورددار تعداد جشنواره‌های موضوعی در دنیاست. این جزء رکوردهایی است که آن را عامدانه و با دست خودمان خلق کرده‌ایم اما به‌هیچ‌وجه جای افتخار ندارد. جالب‌تر اینکه اکثر این جشنواره‌ها در دوره‌های سالانه برگزار می‌شوند، آن‌هم در حالی که تولیدات سینمای ایران بسیار یکدست و شبیه به هم هستند و معلوم نیست چطور ممکن است طی یک‌سال، آن تعداد آثاری که می‌توانند جدول اکران هرکدام از این جشنواره‌های موضوعی را تکمیل کنند، تامین شود. آیا اگر در هر فیلم یک کاراکتر پلیس وجود داشت یا حتی صرفا موضوع به هر نحو غیرمستقیمی با رفتارهای غیرقانونی افراد سروکار پیدا می‌کرد، می‌شود این فیلم را به جشنواره پلیس راه داد؟ اگر در فیلمی یک کاراکتر کودک وجود داشت، جای آن در جشنواره کودک است؟ یا هر فیلمی که کارگردانش یا شخصیت اصلی آن زن بود، باید به جشنواره فیلم پروین برود؟ به همین سیاق می‌شود تا ابد به فهرست جشنواره‌های موضوعی ایران اضافه کرد، بی‌اینکه به تعداد فیلم‌ها اضافه شود یا حتی لااقل ذره‌ای تنوع در آنها به وجود بیاید. می‌شود هر فیلمی را که در آن یک پیرزن یا پیرمرد بود به جشنواره سالمندان ببریم، هر فیلمی را که در آن یکی از شخصیت‌های اصلی به گل و گیاه علاقه داشت به جشنواره فیلم‌های محیط‌زیست بفرستیم و هر فیلمی را که تصویری از تهران نشان می‌داد در جشنواره شهر قرار دهیم که شهرداری تهران برگزار می‌کند. این مورد اخیر دقیقا کاری است که انجام شده. این در حالی اتفاق افتاد که انتقادها نسبت به تهران‌زدگی سینمای ایران سال‌هاست جریان دارد.

انگشت‌شمارند فیلم‌هایی که در سینمای ایران خارج از فضای تهران فیلمبرداری شوند و شخصیت‌های‌شان هم تهرانی نباشند و در چنین حالتی، برگزاری جشنواره فیلم شهر نیاز به توضیح درباره ماهیت متمایز فعالیتش دارد. مثل این است که در ایران جشنواره فیلم‌های ایرانی با موضوعات مرتبط به ایران برگزار شود؛ اما اگر موضوع جشنواره شهر این نیست که چه فیلم‌هایی به هر نحوی با شهر تهران ارتباط دارند، پرداختن به موضوعات شهری هم در سیستم این جشنواره محدوده مشخصی ندارد.

از نظر دبیرخانه جشنواره شهر، چه فیلمی شهری است و چه فیلمی نیست؟ آیا برگزارکنندگان جشنواره می‌توانند به‌طور مشخص تعیین کنند که چه فیلم‌هایی با اینکه در تهران ساخته شده و موضوع آن اجتماعی است، به جشنواره‌شان ارتباطی ندارد تا بشود به‌طور دقیق تشخیص داد وجوه متمایزبخش میان چنین جشنواره‌ای با جشنواره‌های سراسری چیست؟ به‌نظر می‌رسد به‌جای طرح این پرسش‌ها باید سراغ اصل موضوع رفت و به شکلی بنیادین پرسید به‌رغم کارکرد ضعیف جشنواره فیلم شهر و بی‌رمقی، بی‌رونقی و بی‌اثرش در سینمای ایران، اساسا مسئولان شهرداری اصرار دارند که این رویداد را برگزار کنند و برایش بودجه صرف شود و شهردار برایش پیام دهد و چند روز پردیس سینمایی ملت برای نمایش فیلم‌های آن قرق شود؟

 نگاهی گذرا به دوره‌های جشنواره فیلم شهر

اولین دوره جشنواره فیلم شهر در سال 1389 برگزار شد و حالا هفتمین دوره‌اش را برگزار می‌کند در حالی که اگر سالانه و به‌طور منظم پیش می‌رفت، حالا در نهمین دوره‌اش بود. گویا قرار شده از این به بعد جشنواره شهر را به‌صورت دوسالانه برگزار کنند. جشنواره شهر در زمان شهرداری محمدباقر قالیباف آغاز به‌کار کرد اما وقتی محمدعلی نجفی آمد، دیگر آن را برگزار نکرد. پس از محمدعلی نجفی، محمدعلی افشانی شهردار تهران شد و او هم علاقه‌ای به برگزاری این رویداد نداشت و دست آخر مطابق قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان در خدمات دولتی، ناچار شد از این سمت کناره‌گیری کند.

پیروز حناچی سومین شهرداری بود که ترکیب جدید شورای شهر در مدت زمانی حدودا یک‌ساله یا کمی بیشتر، سر کار آورد. قبل از این سه شهردار و در دوره‌های کوتاه اما پرحاشیه‌شان، محمدباقر قالیباف ۱۲ سال در این سمت حضور داشت که موازی با دولت‌های مختلف، می‌شود آن را به سه دوره با سه رویکرد متفاوت تقسیم کرد. دومین دوره چهارساله شهرداری قالیباف بین سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ در فضایی انتخاباتی گذشت. او امیدوار بود نوع فعالیتش در شهرداری، نمایش قابل‌قبولی از یک مدیریت اجرایی کارآمد باشد که می‌تواند در راس دولت هم قرار گیرد. در آن دوره فعالیت‌های فرهنگی شهرداری بسیار گسترده شد و برگزاری جشنواره فیلم شهر یکی از نمودهایش به‌حساب می‌آمد که البته از ابتدا هم رونق چندانی پیدا نکرد اما رفته‌رفته بیشتر از آنچه توقع می‌رفت دچار رکود شد. قالیباف در چهار سال سوم شهرداری‌اش آرایش مدیریتی جدیدی گرفت که بررسی آن بیشتر به فضای تحلیل‌های سیاسی مربوط است اما تا آنجاکه به ارتباط میان سینما و شهرداری و به‌طور خاص جشنواره فیلم شهر برمی‌گردد، چیز خاصی تغییر نکرد و در سال ۱۳۹۲ کودکی که پنج‌سال رشد نکرده بود، به مدیری که علنا اعلام می‌کرد اولویت‌هایش فرهنگی نیستند، تحویل داده شد.

پس از محمدعلی نجفی، محمدعلی افشانی آمد که او هم شبیه نفر قبل با قضیه برخورد می‌کرد؛ اما فیروز حناچی به اقدامات تبلیغاتی علاقه خاصی نشان داد. رنگ‌کردن دیوارهای بدنمای شهر و دوچرخه‌سواری شهردار تهران، به‌رغم اینکه از طرف بسیاری از ناظران مورد نقد جدی قرار گرفت و باعث شد او را به اقدامات غیرضروری و تبلیغاتی متهم کنند، لااقل تفاوت‌ها میان او و دو مدیر قبلی را نشان می‌داد که حتی برای حفظ ظاهر هم حاضر نبودند رضایت افکارعمومی را به دست بیاورند. حناچی با این رویکرد جدید، جشنواره فیلم شهر را مجددا راه انداخت. تیم فرهنگی قالیباف، به جریان سیاسی رقیبش سهم قابل‌توجهی در جشنواره شهر داده بود و حالا از سوی مقابل وقتی این رویداد این‌بار در دوران مدیریت رقبا برگزار می‌شد، هنوز می‌شد تاثیرگذاری و نفوذ افراد تیم قبلی را در آن دید. اما انگیزه حناچی از برگزاری مجدد جشنواره فیلم شهر چیست؟ آیا این نشان می‌دهد او هم برنامه‌هایی شبیه آنچه را قالیباف بین سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۹۲ داشت در سر می‌پروراند یا همه‌چیز صرفا تلاش برای کارآمد نشان دادن شهرداری تهران در دوره جدید و ایجاد توقف در دومینوی سقوط پی‌درپی شهرداران لیست امید است؟ به‌نظر نمی‌رسد حناچی به دلایل گوناگون بتواند خودش را در موقعیتی که قالیباف در چهارساله دوم شهرداری‌اش داشت تصور کند و اگر هدف صرفا آبروداری از مدیریت شهری‌اش باشد، دلیل عمیق‌بودن و راهبردی‌نبودن برنامه برگزاری جشنواره فیلم شهر در این دوره هم مشخص خواهد شد، هرچند این جشنواره در دوره‌های قبل هم بنا به زمینه‌ها و دلایل دیگر، عمق و راهبرد چندانی نداشت و حالا به چرخه رویدادهای فرهنگی کشور برمی‌گردد تا ایران همچنان رکورددار جشنواره‌های موضوعی فیلم در دنیا باشد.

 

* نویسنده : میلاد جلیل‌زاده روزنامه‌نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها