• ۳ بازدید
  • تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۷
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
یادداشت/ مریم گل‌آبادی استاد نمونه دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

خودکفایی در تولید بذر صیفی‌های مهم در کشور در دانشگاه آزاد اسلامی

تولید بذر گیاهان مختلف در کشور در جلوگیری از خروج ارز، درآمدزایی بالا و کارآفرینی وسیع در سطح کشور موثر است. ضمن اینکه بذر به‌عنوان رکن اصلی تولید در کشاورزی مطرح بوده و اصلاح و تولید آن در شرایط آب و هوایی کشور می‌تواند با افزایش چشمگیر عملکرد محصولات، خدمت بزرگی را ارائه کند.

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، افزایش روزافزون جمعیت کشور و مشکلات اقتصادی، حرکت و پویایی بیشتر متخصصان را در جهت تهیه‌ مواد غذایی بیشتر و افزایش صادرات غیرنفتی می‌طلبد. ایران با داشتن اقلیم‌های متفاوت منشأ بسیاری از گیاهان و یکی از هفت مرکز مهم ژن‌ها و تنوع گیاهان در دنیا محسوب می‌شود. محصولات کشاورزی با توجه به تامین غذا برای جامعه می‌توانند به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع اقتصادی کشور محسوب شوند. در این راستا بذر به‌عنوان پایه و اساس کشاورزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بسترهای تجاری‌سازی بسیار وسیعی در زمینه تولید و اصلاح بذر و مواد اولیه مورد نیاز کشاورزی در سطح کشور وجود دارد که درصورت توجه به آن می‌تواند ضمن برطرف کردن نیازهای اساسی کشور، ایران را به‌عنوان یکی از قطب‌های منطقه‌ای تولید پایه و بذر مطرح کند. طبق آمار مربوط به سازمان خواربار جهانی، FAO، ایران درخصوص میزان تولید میوه در اکثر صیفی‌های مهم از قبیل خیار، هندوانه، خربزه، گوجه‌فرنگی، پیاز و... در رتبه دوم تا ششم بین کشورهای جهان قرار گرفته است؛ این در حالی است که تقریبا تمام بذر اصلاح‌شده مصرفی در کشور، وارداتی است.

در حال حاضر بسیاری از کشورهای پیشرفته، تولید بذر و پایه (از طریق فناوری‌های نوین نظیر بیوتکنولوژی، انتقال ژن و کشت بافت) را در اولویت امور کشاورزی خود قرار داده و به‌نحوی برنامه‌ریزی می‌کنند که تسلط و استیلای خود را از این طریق بر جهان حفظ کنند.

تولید بذر گیاهان مختلف در کشور در جلوگیری از خروج ارز، درآمدزایی بالا و کارآفرینی وسیع در سطح کشور موثر است. ضمن اینکه بذر به‌عنوان رکن اصلی تولید در کشاورزی مطرح بوده و اصلاح و تولید آن در شرایط آب و هوایی کشور می‌تواند با افزایش چشمگیر عملکرد محصولات، خدمت بزرگی را ارائه کند. گیاهان حاصل از بذرهای وارداتی، تولید و عملکرد پایینی داشته و سازگاری‌های لازم را دارا نیستند، به همین علت مصرف سموم در تولید آنها بالاتر از استاندارد خواهد بود. با توجه به قیمت بسیار بالای بذرهای اصلاح‌شده (به‌ویژه درخصوص بذر سبزی و صیفی) و نیاز به توان علمی بالا برای تولید آنها، تولید این بذرها می‌تواند بسیار مقرون به صرفه باشد. بعضی از این بذرها هم‌اکنون در کشور با قیمت‌های بسیار زیاد (در حد چند 10 میلیون ریال برای هر کیلوگرم) به فروش می‌رسد. طی برآورد انجام‌شده، قیمت تمام‌شده تولید این بذرها در کشور تا یک‌سوم مشابه وارداتی می‌تواند کاهش یابد. میزان مصرف بذرهای اصلاح‌شده نیز با توجه به آگاهی کشاورزان هر روز در حال افزایش است. گردش مالی بذر و پایه در کشور به میلیون‌ها دلار بالغ می‌شود که تولید آنها در کشور البته با کیفیت مناسب می‌تواند ضمن ایجاد اشتغال، درآمد قابل‌توجهی ایجاد کرده و از خروج ارز جلوگیری کند.

در کشورهای پیشرفته دنیا نیز موسسات تحقیقاتی - دانشگاهی بسیار معتبر در این زمینه فعالیت دارند و با برند ویژه خود این بذرها را به دنیا عرضه می‌کنند و سایر کشورها ناگزیرند با صرف بودجه‌های سنگین به واردات آنها اقدام کنند. توجه به سطح زیر کشت گلخانه‌های کشور و چشم‌انداز افزایش آن تا 50 هزار هکتار تا سال 1404 و از طرف دیگر توجه به درصد تولید محصولات سبزی و صیفی به‌خصوص خیار و گوجه‌فرنگی در کشور و در استان‌های مختلف و میزان نیاز بذری آنها، اهمیت بازار بذر این محصولات را مشخص می‌کند.

در همین راستا اعضای هیات‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان در سال 1389 با یک برنامه اصلاحی مدون فعالیت درخصوص اصلاح و تولید بذر هیبرید خیار گلخانه‌ای را آغاز کرده و در سال 1395 اولین ارقام هیبرید خیار گلخانه‌ای آزاد‌سازی شدند که این روند همچنان ادامه دارد. پس از کسب موفقیت در تولید بذر خیار، محصولات صیفی دیگر شامل گوجه‌فرنگی و فلفل گلخانه‌ای، فلفل، خیار و گوجه‌فرنگی فضای باز، هندوانه، خربزه، پیاز، بادمجان و کنجد به‌عنوان یک محصول دانه روغنی در دستورکار این مجموعه قرار گرفت و تمامی فعالیت‌های مذکور به‌صورت تاسیس یک شرکت دانش‌بنیان به‌نام شرکت نگین بذر دانش در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان هدایت و رهبری شد.

هم‌اکنون دانشگاه آزاد اسلامی به ریاست دکتر طهرانچی در این حوزه ورود کرده و با حمایت‌های همه‌جانبه در امر تحقیق، توسعه و تولید انبوه قصد گسترش و توسعه این فعالیت را داشته و هدف نهایی آن رسیدن تا مرز خودکفایی در تولید بذر صیفی‌های مهم در کشور است.

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها